Dom z Wieżą w Rakoniewicach („u Małowej”)

| 21 lutego 2016
XX-lecie międzywojenne

Najstarsze dokumenty dotyczące domu i ziemi, na której się znajduje pochodzą z 1860 roku. W tamtych czasach należał on zapewne do własności hrabiego Marcelego Czarneckiego. Unikalna forma architektoniczna domu, nawiązuje do jego pierwotnego przeznaczenia. Z ustnych przekazów wynika, że był on strażnicą i zapleczem dla rozciągających się w okolicy winnic. Z nimi związana była zasadnicza część obecnego budynku.

Restauracja u Małowej

Restauracja. | fot. rakoniewice.wordpress.com

Wysoka wieża z okienkami wychodzącymi na cztery strony świata służyła prawdopodobnie do obserwacji winnicy i strzeżenia dóbr właścicieli. Część środkowa domu była przeznaczona dla mieszkańców, być może rodziny strażnika, jego najemcy.

Prawdziwym skarbem, sercem budynku były jego piwnice, których sposób budowy wskazuje na przechowywanie moszczu winnego i być może produkcji win. Wskazują na to murowana podłoga , murowane specjalną żółtą cegłą sklepienie oraz murowane nisze i półki do przechowywania wina. Chodziło o wytworzenie specyficznego mikroklimatu i temperatury do przechowywania wina.

Restauracja Fuchs Garten.

Restauracja Fuchs Garten. | fot. rakoniewice.wordpress.com

Dom u Małowej pocztówka

Kartka pocztowa – Wrzesień 1898. | fot.rakoniewice.wordpress.com

Restauracja Fuchs Garten

Na przełomie XIX i XX wieku właścicielami domu stała się niemiecka rodzina Marii i Ernesta Fuchsów. Fuchsowie kontynuowali tradycję domu związaną z winiarstwem i otworzyli w nim Garten- Restaurant. W okresie przeszło 30 lat rozwinięto dom w lokalny ośrodek życia kulturalnego i rozrywki.

Otworzono w nim restaurację, z czasem dobudował do niego północną część mieszczącą sale balowe i restauracyjne. Zbudowano także kręgielnię i budynki gospodarcze. W ogrodzie powstała muszla koncertowa, w której przygrywała w letnie wieczory orkiestra wojskowa. W świetle gazowych lamp goście przechadzali się alejkami wysypanymi piaskiem.

Muszla koncertowa

Muszla koncertowa w parku. | fot. rakoniewice.wordpress.com

Widok na park od strony werandy

Widok na park od strony werandy – Lipiec 1905. | fot. rakoniewice.wordpress.com

Dom - widok od frontu.

Miejscowe towarzystwo oraz goście z daleka- Zjazdy bractwa kurkowego. | fot. rakoniewice.wordpress.com

1923 rok – Rodzina Marciniaków

Po odzyskaniu przez Polskę w 1919 roku niepodległości rodzina Fuchs’ów nie decyduje się na przyjęcie obywatelstwa polskiego co zmusza ich do sprzedaży posiadłości i powrotu do Niemiec. Jego nowi właściciele, moi dziadkowie, Marjanna i Stanisław w 1923 roku kupują dom dzięki pieniądzom zarobionym w palarni kawy prowadzonej przez nich w Berlinie. Dom nadal jest restauracją aż do wybuchu II wojny światowej. Pomimo zawirowań 20 – lecia wojennego rodzina rozrasta się i prosperuje.

Rodzina Marciniaków - zdjęcie zbiorowe

Dziadek Stanisław, Babcia Marjanna i najstarszy syn, Leon. | fot. rakoniewice.wordpress.com

W maju 1932 roku umiera Stanisław Marciniak. To ogromny cios dla całej rodziny i wydarzenie mające duży wpływ na przyszłość domu i restauracji. Dwa lata po śmierci dziadka babcia ponownie wychodzi za mąż za Stefana Małego. To od jego nazwiska pochodzi przydomek używany po wojnie „u Małowej” określający dom i restaurację.

3-letnia Irenka

W 1934 roku właścicielką domu staje się 3 letnia Irenka – moja przyszła mama. | fot. rakoniewice.wordpress.com

Restauracja od frontu

Restauracja po śmierci dziadka. | fot. rakoniewice.wordpress.com

Restauracyjna kuchnia

W restauracyjnej kuchni Babcia Marjanna , Stefan Mały i niania Maria Przybyła. | fot. rakoniewice.wordpress.com

Wincenty Witos

Jednym ze słynnych gości był ówczesny Premier Wincenty Witos. | fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

II wojna światowa – Willi Jaholke

Na początku grudnia 1939 roku rodzina Marciniaków dzieli los wielu rakoniewickich rodzin i  zostaje zesłana do Generalnej Guberni. Trafia na Podlasie, do Kosowa Lackiego i pozostaje tam aż do kwietnia 1945 roku. W tym czasie  gospodarzem domu staje się Niemiec Willi Jaholke. Propagandowe kino niemieckie znajduje właśnie tu swoją siedzibę przez cały okres wojny.

Budynek od frontu.

Rok 1943. | fot. rakoniewice.wordpress.com

Niemiecki oficer w muszli koncertowej.

Niemiecki oficer w muszli koncertowej. | fot. rakoniewice.wordpress.com

Czasy powojenne

Tak jak na każdą rodzinę i gospodarstwo w Polsce, wojna wywiera niszczący wpływ na dom w Rakoniewicach. Budynek znajduje się w opłakanym stanie ,wielokrotnie rabowany przez Niemców i Rosjan. Wyposażenie domu i restauracji zostaje zniszczone i rozkradzione, a wiele okazów zabytkowych drzew w parku wyciętych na opał.

Jednak odradzające się życie w ludziach poturbowanych przez wojnę, wciąż potrzebuje miejsca do spotkań, zabaw i wesel. Takim miejscem znów staje się dom z wieżą. Tu odbywają się projekcje kina objazdowego oraz spektakle Teatru Ludowego i występy Koła Naukowego miejscowej szkoły.

W tym czasie gospodynią domu jest babcia Marjanna która, nie tylko dźwiga gospodarstwo i dom z zaniedbań czasów wojny ale prowadzi także bufet na pobliskiej stacji kolejowej.Pracując z wielkim wysiłkiem, cała rodzina pomaga babci w przywróceniu temu miejscu dawnej świetności.

Budynek od frontu.

Widok budynku od frontu. | fot. rakoniewice.wordpress.com

1954 rok – Irena i Stanisław Maćkowiakowie

Pod koniec życia babci Marjanny rządy w domu z wieżą obejmuje kolejna z rodu kobieta, moja mama Irena. Już od wielu lat jest prawną spadkobierczynią majątku, ale swoje obowiązki podejmuje dopiero z momentem wejścia w związek małżeński z moim przyszłym tatą, Stanisławem Maćkowiakiem.

Zdjęcie ślubne państwa Maćkowiaków

Zdjęcie ślubne. | fot. rakoniewice.wordpress.com

Dom od frontu w śniegu.

Dom powoli powracający do świetności. | fot. rakoniewice.wordpress.com

Z czasem podjęta zostaje też decyzja o wynajmowaniu sal dawnej restauracji, które zmieniają swój charakter na produkcyjne.

Marjanna Marciniak i Irena Maćkowiak

Mama z babcią. | fot. rakoniewice.wordpress.com

Kolejno mieszczą się tam zakład produkcji ozdób choinkowych, szlifiernia kamieni szlachetnych, zakład produkcji kurtek.W latach 60-tych część produkcyjna domu zostaje rozbudowana – zostaje zabudowana dawna weranda a w przyziemiu dobudowane zaplecze socjalne dla pracowników.

Budynek od frontu - rysunek tuszem

Rysunek tuszem. | fot. rakoniewice.wordpress.com

Zabudowany ganek.

Zabudowany po wojnie ganek. | fot. rakoniewice.wordpress.com

Źródło:


Komentarze