Franciszek Borowczak

| 21 października 2014
Biografie

Franciszek Borowczak urodził się 25 stycznia 1909 roku w Ruchocicach, w byłym powiecie babimojskim. W tym czasie w Ruchocicach istniała Publiczna Szkoła Powszechna niżej zorganizowana I stopnia o jednym nauczycielu. Był nim Kazimierz Nowacki (postać również fascynująca). On to przygotował w 1923 r. trzech chłopców do wstępnego egzaminu do Państwowego Seminarium Nauczycielskiego w Wolsztynie, wśród nich Franciszka Borowczaka (jak się później okaże, przyszłego zięcia). Wszyscy trzej w 1928 roku zostali nauczycielami.

Franciszek Borowczak

Bronisław Konopiński | fot. zbiory E.Laskowski | projekt okładki D.Wajs

Franciszek został tymczasowym nauczycielem 2 – klasowej Publicznej Szkoły Powszechnej w Jażyńcu, pow. Wolsztyn.

W okresie od 11 sierpnia 1931 r. do 16 września 1931 r. odbył służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy w Jarocinie. Ukończył ją w stopniu plutonowego podchorążego. Kilka lat później, po odbytych ćwiczeniach w 57 Pułku Piechoty w Poznaniu, został awansowany do stopnia podporucznika.

Od 1 października 1931 r. został tymczasowym nauczycielem 6-letniej Publicznej Szkoły Powszechnej w Obrze, pow. Wolsztyn. Już po pół roku poddał się praktycznemu egzaminowi i uzyskał kwalifikacje nauczyciela publicznych szkół powszechnych.. Po kolejnych 6-ciu miesiącach uzyskał dekret ustalenia – został stałym nauczycielem Publicznej Szkoły Powszechnej w Obrze. 25 lutego 1935 roku zdał egzamin z Państwowego Wyższego Kursu Nauczycielskiego uzyskując dodatkowe kwalifikacje nauczycielskie. W Obrze założył amatorski zespół teatralny złożony z dorastającej młodzieży pozaszkolnej. Zorganizował też młodzieżowy zespół sportowy wprowadzając elementy przysposobienia obronnego. Współpracował w tym czasie z kierownikiem Szkoły Podstawowej Nr 1 w Wolsztynie Antonim Sturnym, pierwszym prezesem ZNP, który inspirował wielu nauczycieli do przygotowywania młodzieży do obrony Ojczyzny w okresie narastającego zagrożenia hitlerowskiego.

Z dniem 1 lipca 1935 r. na własną prośbę przeniósł się do 7 – klasowej Publicznej Szkoły Powszechnej w Rakoniewicach. Zorganizował tu zespół teatralny, który wystawiał corocznie 3 – 4 przedstawienia amatorskie i inne rozrywkowe imprezy dla mieszkańców Rakoniewic i okolicy.

Narastało zagrożenie wojenne ze strony hitlerowskich Niemiec. Na rynku rakoniewickim coraz częściej odbywały się patriotyczne manifestacje, których współorganizatorem był Franciszek Borowczak. Uczestniczył w nich w mundurze wojskowym w stopniu podporucznika wraz z liczną grupą powstańców wielkopolskich, Straży Pożarnej i Bractwa Kurkowego. Pomagał mu dzielnie ksiądz proboszcz major Roman Dadaczyński.

Pełnił funkcję instruktora przysposobienia wojskowego w szkole zawodowej i sprawował nadzór nad przysposobieniem wojskowym w całej gminie. Był też referentem oświatowym w Związku Wojaków i Powstańców Wielkopolskich.

Podjęte studia w Instytucie Pedagogicznym w Warszawie przerwało powołanie Franciszka Borowczaka 11 sierpnia 1939 r. do obowiązkowej służby wojskowej w 57 Pułku Piechoty w Poznaniu. Wraz z tym pułkiem walczył z najeźdźcą pod Kutnem jako dowódca kompanii. Uczestniczył w znanym zwycięskim ataku polskim pod Piątkiem.

28 września 1939 r. dostał się do niewoli i przebywał wraz z innymi oficerami przez cały okres wojny w oficerskim obozie jeńców wojennych w Murnau – Oflag VII A – w górnej Bawarii u podnóża Alp. Obóz liczył około 6 tysięcy jeńców, w tym blisko 500 nauczycieli, którzy już na początku utworzyli Ognisko ZNP wybierając na prezesa Franciszka Borowczaka. Zorganizowano zajęcia praktyczne dla nauczycieli, różne formy podnoszenia ich kwalifikacji naukowych i zawodowych.

Grupa nauczycielska prowadziła kursy dla szeregowych z sąsiednich bloków w zakresie 7 klas szkoły powszechnej, z 4 klas gimnazjum (mała matura) oraz różne wykłady dla innych grup oficerskich z rozmaitych dziedzin. Ognisko ZNP prowadziło bibliotekę obozową z beletrystyką i poważnymi dziełami pedagogicznymi. Działalnością tą kierował Franciszek Borowczak. Sam prowadził kurs administracji szkolnej. W obozie ukończył Wolną Wszechnicę z zakresu historii oraz kurs języka angielskiego.

Po wyzwoleniu obozu w Murnau przez oddziały armii amerykańskiej wrócił 26 sierpnia do kraju, do domu rodzinnego w Ruchocicach.

15 września Franciszek Borowczak podjął pracę nauczycielską w Rakoniewicach. Reaktywował amatorski zespół teatralny dając pierwsze przedstawienie już 15 listopada 1945 r. Zorganizował Uniwersytet Powszechny dla Dorosłych. 12 sierpnia 1946 roku wolsztyński inspektor szkolny mgr Leonard Bombicki dokonał wysokiej oceny pracy nauczycielskiej Franciszka, stwierdzając, że jest on nauczycielem z powołania, o dużych zdolnościach organizacyjnych.

Franciszek Borowczak przemawia

Franciszek Borowczak przemawia podczas uroczystości zakończenia roku szkolnego. | fot. zbiory G.Hoffmann

W dniu 22 kwietnia 1946 roku zawarł związek małżeński z Ireną Nowacką, córką kierownika szkoły w Ruchocicach, nauczycielką szkoły rakoniewickiej.

Latem 1946 roku Kuratorium Poznańskie powierza Franciszkowi stanowisko podinspektora szkolnego w Zielonej Górze. Z marszu, ze znaną pasją zabrał się do organizowania szkolnictwa i oświaty na Ziemi Lubuskiej. Prowadził zajęcia w Gimnazjum i Liceum Handlowym. Był też dyrektorem Publicznej szkoły Zawodowej w Zielonej Górze mieszczącej się przy ul. Bema. Na tym stanowisku organizował internaty przy szkołach zawodowych oraz inne szkoły zawodowe, m.in. w Sulechowie. Jako prezes PCK organizował i prowadził kursy młodych pielęgniarek PCK. Przez 4 lata pełnił funkcję prezesa Zarządu oddziału ZNP w Zielonej Górze.

Na świat przychodzi troje dzieci: Maria, Halina i Zbigniew. Pogarsza się zdrowie żony Ireny. Lekarze proponują zmianę warunków życia z wielkomiejskiego na ustabilizowane życie wiejskie.

Rodzina Borowczaków przenosi się z dniem 1 grudnia 1952 roku do Tarnowej, pow. Wolsztyn. Franciszek kieruje 7 – klasową szkołą z klasami łączonymi. W pracy pomaga mu żona Irena. Zakładają pierwszy w powiecie ogródek geograficzny. Franciszek znów zakłada amatorski zespół teatralny z dzieci i dorosłych, organizuje wiele imprez, manifestacji i dożynki wiejskie. Tu organizuje Ochotniczą Straż Pożarną, inicjuje dołączenie do wsi sieci elektrycznej, tworzy zespół maszyn rolniczych przy Kółku Rolniczym.

Był też radnym GRN w Rakoniewicach, prezesem Ogniska ZNP w Rakoniewicach i wiceprezesem Zarządu Oddziału ZNP w Wolsztynie.

1 września 1961 roku objął stanowisko kierownika Szkoły Podstawowej w Rakoniewicach. Wprowadził wiele nowatorskich zmian w pracy szkoły. Uporządkował boisko szkolne, pozyskał kilka nowych izb lekcyjnych w budynku C, wprowadził system klasopracowni przedmiotowych, zorganizował salę zajęć świetlicowych ze sceną, stołówkę szkolną dla dzieci i nauczycieli. Wygospodarował pomieszczenia na harcówkę i pracownię fotograficzną. Lubił obozowe życie harcerskie. Był wspaniałym gawędziarzem.

Franciszek Borowczak przy pracy 1963 rok

Franciszek Borowczak przy pracy w Rakoniewicach – 1963 rok. | fot. zbiory G.Hoffmann

Doprowadził do nadania 13 lutego 1969 r. szkole im. Powstańców Wielkopolskich jako hołd złożony uczestnikom Powstania Wielkopolskiego. Dzięki jego zabiegom szkoła w Rakoniewicach jako pierwsza w powiecie wolsztyńskim otrzymała sztandar.

Franciszek Borowczak założył też w 1961 r. Dwuletnią Szkołę Przysposobienia Rolniczego, która po sześciu latach została przekształcona w Zasadniczą Szkołę Rolniczą.

Franciszek Borowczak był znanym działaczem środowiskowym. Zabiegał wspólnie z panem Zenonem Molskim o ochronę i konserwację domków podcieniowych, o remont zaniedbanego zboru ewangelickiego. Był ławnikiem Sądu Powiatowego w Wolsztynie, członkiem Zarządu Gminnego Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”, był mocno związany z działalnością Ochotniczych Straży Pożarnych.

Z dniem 1 września 1971 roku Irena i Franciszek Borowczakowie przeszli na emeryturę i zamieszkali w Poznaniu w domku w stylu dworkowym po Kazimierzu Nowackim. Tutaj zaangażował się w działalność Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej w Zarządzie Powiatowym Poznań – Wilda a także w Klubie Seniora jako instruktor kulturalny Ośrodka. Przez pierwsze lata na emeryturze często odwiedzał swoją szkołę w Rakoniewicach, Tarnowie i Ruchocicach. Można go było spotkać na spacerach z laseczką i w kapelusiku na ulicach Poznania lub w parku zawsze w doskonałym samopoczuciu i humorze.

Czas jednak biegnie nieubłaganie.
Franciszek Borowczak zmarł 3 grudnia 1993 roku w wieku 84 lat. Został pochowany na cmentarzu na Junikowie. Za zasługi złożone na ołtarzu Ojczyzny został odznaczony i uhonorowany wieloma odznaczeniami państwowymi, resortowymi, związkowymi, z których najważniejszy to Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski i Złoty Krzyż Zasługi.


Komentarze

Czytaj nasze portale
×
Wyszukaj w HistoriaRakoniewic.pl
×