Kapitan Jan Woś – żołnierz wyklęty

| 5 września 2015
Biografie

Urodził się 24 grudnia 1914 r. we wsi Wioska koło Jabłonnej, obecnie w pow. grodziskim. Już jako młody chłopak interesował się problemami wojskowymi. W wieku 14 lat wstąpił do Szkoły Podoficerskiej dla małoletnich w Koninie. Dalszą naukę kontynuował w Szkole Podchorążych przy 9 Pułku Piechoty Legionów w Zamościu. Wojsko wpoiło mu umiłowanie Ojczyzny i głęboki patriotyzm.

Jan Woś

Jan Woś | fot. Niepodległościowe Tradycje Gminy Rakoniewice | projekt okładki D.Wajs

We wrześniu 1939 roku walczył z wojskami hitlerowskimi w okolicach środkowego biegu Wisły. W listopadzie 1939 roku kontynuował walkę w ramach Związku Walki Zbrojnej przyjmując pseudonim „Jarosz” i „Warta”.

Latem 1940 roku w Zamościu został aresztowany przez gestapo. Dzięki biegłej znajomości języka niemieckiego Niemcy zatrudnili go jako tłumacza. Wykorzystywał ten fakt do podziemnej działalności konspiracyjnej. W 1941 roku został II Komendantem Obwodu AK Zamość, kpt. Wacława Stasiewicza. W 1943 roku walczył w szeregach oddziałów AK pod dowództwem kpt. Jana Turowicza. Jako dowódca plutonu „Trawa” walczył do końca 1944 roku. Stawiał czynny opór przeciwko działaniom represyjnym oddziałów sowiecko-ukraińskich wobec żołnierzy AK i ludności cywilnej.

Po zakończeniu wojny działał w latach 1945-1946 w ramach Wielkopolskiej Samodzielnej Grupy Ochotniczej Warta stawiającej czynny opór wobec prosowieckiej władzy w Polsce. Pełnił w tym czasie funkcję komendanta Obwodu Wolsztyn organizując wiele brawurowych akcji przeciw UB, MO, nowym władzom „ludowym” na terenie ziemi wolsztyńskiej, grodziskiej i nowotomyskiej. Podlegała mu grupa podziemia antykomunistycznego pod dowództwem Czesława Lecińskiego – pseud. „Szef Czesiu” ¹.

Za swoją działalność antykomunistyczną był skazany przez NKWD na karę śmierci. Ukrywał się do 1954 roku. Po powrocie do Wolsztyna nadal był nękany sfabrykowanymi zarzutami przez UB w Poznaniu w 1956 roku.

Po „odwilży” pełnił funkcję prezesa Zarządu Państwowej Spółdzielni Spożywców „Społem” w Wolsztynie, później kierownika gospodarstwa Kółek Rolniczych w Mochach. W latach 70-tych kierował Stacją Testową Kur we Wroniawach. Stąd przeszedł na emeryturę.

W 1990 r., w pierwszych wolnych wyborach samorządowych został wybranym na I-go powojennego Burmistrza Wolsztyna. Był pracowity, kompetentny i sprawiedliwy w ocenach podwładnych.

Jako prezes Koła Wolsztyn działał w Światowym Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręgu Wielkopolska. Był członkiem Okręgowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciw Narodowi Polskiemu w Poznaniu. Wielu byłych żołnierzy AK („wyklętych”) otrzymało uprawnienia kombatanckie.

Za wybitne zasługi dla Ojczyzny otrzymał:

Kapitan Jan Woś zmarł w wieku 97 lat 14 lutego 2011 roku. Został pochowany na cmentarzu komunalnym w Jabłonnej.

Informacje zebrał: Edward Laskowski

¹ Wiele brawurowych akcji grup dowodzonych” przez kpt. Jana Wosia – pseud. „Jerzy” i Czesława Lecińskiego – pseud. „Szef Czesiu” na terenie szczególnie Jabłonny i okolicy opisuję w mojej skromnej książce: „Gdzie szum Prutu, Czeremoszu, tam moje korzenie (Ocalić od zapomnienia)” rozdz. III, dz.9. str. 102-106 (Zeszyty Grodziskie nr 5, Rakoniewice-Grodzisk 2000)


Komentarze

Czytaj nasze portale
×
Wyszukaj w HistoriaRakoniewic.pl
×